Orville Breeveld en Simon Reinink in Parool over Festival Mind The Gap

Lees hier het artikel.

 

 

https://www.parool.nl/kunst-media/festival-mind-the-gap-brengt-vergeten-muziek-naar-het-concertgebouw-het-beeld-van-de-componist-is-altijd-wit-europees-veel-van-hetzelfde~bb211e8b/?referrer=https%3A%2F%2Fwww.google.com%2F

 

 

Festival Mind the Gap! brengt vergeten muziek naar het Concertgebouw: ‘Het beeld van de componist is altijd wit, Europees; veel van hetzelfde’

Orville Breeveld en Simon Reinink: ‘Er zijn zoveel dingen die we niet kennen: gemiste sterren en gemiste componisten.’

Bron

foto Daphne Severeijns

Er zijn tal van zwarte componisten die de klassieke muziek mede hebben gevormd, maar nooit de aandacht hebben gekregen die ze verdienen. Met Festival Mind the Gap! willen programmamaker en muzikant Orville Breeveld en Concertgebouwdirecteur Simon Reinink daar verandering in brengen.

Dit artikel is geschreven door

Nora de Bruine

Gepubliceerd op

5 juni 2026, 03:00

Bewaren

Delen

Bedrijvigheid in het Concertgebouw: op de rondgangen wissen schoonmakers de sporen van de avond ervoor, uit de Grote Zaal klinken hemelse klanken van een repeterend orkest, en in een kamertje achter in het pand vertelt programmamaker en muzikant Orville Breeveld, met een glinstering in zijn ogen, over zijn favoriete componisten.

Over de Amerikaanse componist en concertpianist Florence Price bijvoorbeeld. Een zwarte vrouw van goede komaf. In haar ouderlijk huis kwamen enkele van Amerika’s grootste intellectuelen over de vloer, vertelt Breeveld. Frederick Douglass en Marcus Garvey bijvoorbeeld.

“Ze debatteerden over onderwijs, het oprichten van universiteiten, en dachten na over een nieuwe intellectuele revolutie,” zegt Breeveld, “terwijl op de achtergrond een muzikale bijdrage klonk: een heel klein meisje achter een piano.”

Na haar jeugd in Arkansas zou Price op het conservatorium belanden en in 1933 werd in Chicago haar Eerste symfonie opgevoerd voor een volle zaal. “Maar daarna is het eigenlijk altijd stil gebleven,” zegt Breeveld. Price’s naam raakte in de vergetelheid, haar muziek werd bijna niet meer gespeeld.

Daar hopen Breeveld en Simon Reinink, directeur van het Concertgebouw, verandering in te brengen. Tijdens Festival Mind the Gap! klinkt muziek van componisten die de klassieke muziek mede hebben gevormd, maar die te weinig te horen zijn geweest in de concertzalen.

Simon, het festival in het Concertgebouw heet Mind the Gap! Kan je me vertellen wat die ‘gap’ is?

Reinink: “De gap verwijst naar alle mooie muziek die we nooit horen. We hebben natuurlijk altijd een zeker vooroordeel in wat we doen en denken. Dat is hoe wij mensen geprogrammeerd zijn: je doet wat je weet. Maar er zijn zoveel dingen die we niet kennen: gemiste sterren en gemiste componisten.”

Simon Reinink: ‘Het doel is om de geschiedenis een beetje te herschrijven.’

Bron

foto Daphne Severeijns

“Onze canon is eigenlijk heel beperkt in aard en opzet. Tijdens Mind the Gap! trekken we een paar nieuwe laden open vol muziek die het luisteren meer dan waard is, uit andere delen van de wereld en uit culturen die we niet standaard op het podium hebben.”

Breeveld: “En de gap is ook een kennisgap. We willen niet alleen de muziek, maar ook de verhalen van componisten en de verhalen achter de muziek delen.”

Want Orville, jij bent al heel lang bezig met de muziek van vergeten zwarte componisten. Waarom heeft dit repertoire zo lang buiten de canon gestaan?

“Wat men nu klassieke muziek noemt, heeft zich altijd langs bepaalde netwerken georganiseerd. We houden er bijvoorbeeld een standaardbeeld van de ‘klassieke componist’ op na. Ze hebben daar eens een test mee gedaan, waarbij ze kinderen een aantal foto’s lieten zien en vroegen: welke van deze figuren is nou de componist? Tussen de plaatjes van Bach en Beethoven zat een foto van de zwarte Amerikaanse componist William Grant Still. Niemand pikte hem eruit.”

Orville Breeveld: ‘De klassieke muziek bevindt zich nu in die fase waar MTV eind jaren zeventig, begin jaren tachtig zat.’

Bron

foto Daphne Severeijns

“Het beeld van de componist is dus altijd wit, Europees; veel van hetzelfde. Tegelijkertijd zijn er ook componisten, zoals bijvoorbeeld Joseph Bologne Chevalier de Saint-George en Johannes Helstone, die in hun eigen landen, kringen, subculturen en binnen bepaalde etnische groepen wél naam en faam maakten. De algehele dominante geschiedenis heeft hen veelal uitgewist.”

Uitgewist?

“Vaak wel. Het is een beetje als bij muziekzender MTV. David Bowie, die zich liet inspireren door zwarte artiesten en rock-’n-roll, vroeg op een gegeven moment aan de programmamakers waarom er eigenlijk geen zwarte muzikanten op MTV te zien waren. De eerste was Michael Jackson in 1983, terwijl muzikanten als James Brown, Sam Cooke en Curtis Mayfield al decennialang rondliepen.”

Quote van .

‘Veel muziek die de moeite van het luisteren waard is, hebben we om allerlei redenen niet in het vizier’

“Moet je nagaan, zo kort geleden. De klassieke muziek bevindt zich nu in die fase waar MTV eind jaren zeventig, begin jaren tachtig zat. Er is veel te herstellen.”

Reinink: “Het doel is om de geschiedenis een beetje te herschrijven, zonder die weglatingen. Je ziet nu een beweging opkomen waarbij muziek wordt opgegraven en wordt bewerkt zodat het opnieuw gespeeld kan worden. Aan al die nieuwe ontwikkelingen willen we aandacht geven. Hopelijk wordt deze muziek daarmee een vaster onderdeel van de canon van morgen.”

Jullie spreken over het openbreken van de klassieke canon. Wat betekent dat concreet?

Breeveld: “Hoe meer ik erover nadenk, hoe meer ik erachter kom dat Mind the Gap! een goede titel is. Het gaat niet alleen over kleur. Uiteindelijk gaat het erover dat er veel muziek is die de moeite van het luisteren waard is, maar die we om allerlei redenen niet in het vizier hebben. Ik denk dat de canon levend is, niet statisch. De muziek inspireert, biedt een nieuwe smaak. Wat je wil is dat je iedereen, van welke origine dan ook, kunt inspireren om naar elkaar te luisteren.”

Reinink: “Ongeacht je achtergrond, kleur of religie groei je op in een cultuur. Dat absorbeer je, en in dat idioom ga je schrijven. Dat vind ik het fascinerende van cultuur. Het is permanent in beweging, en inspiratie kan uit alle hoeken en gaten komen. Het allerergste wat de kunst kan overkomen, is dat je het beperkingen oplegt. Ik denk dat dit een festival is van gemiste kansen die we nu opnieuw kunnen laten zien en horen. Je moet eens kijken wat er allemaal nog meer is!”

Welke muzikanten kunnen we tijdens Mind the Gap! verwachten?

Breeveld: “Het Concertgebouworkest, een van de beste orkesten ter wereld, speelt mee. Pianiste Rebeca Omordia treedt op. Zij voert bijvoorbeeld de Surinaamse rapsodie van Majoie Hajary op. Countertenor Reginald Mobley heeft een programma samengesteld.”

“En heel bijzonder is dat Chineke! Orchestra uit het Verenigd Koninkrijk langskomt. Dat is opgericht door Chi-chi Nwanoku en brengt zwarte en etnisch diverse musici samen. Chi-chi heeft de laatste tien jaar zo hard gewerkt om al die talenten op te sporen en te verbinden aan het repertoire. En ze heeft zich er enorm voor ingezet om bladmuziek te verzamelen.”

“Het zijn allemaal geestverwanten die zeggen: ‘Laten we de krachten bundelen in dit festival en er een soort nulmeting van maken. Waar staan we nu? Hoe kunnen we elkaar inspireren?”

Wanneer is de eerste editie van Mind the Gap! wat jullie betreft geslaagd?

Reinink: “Het is geslaagd als we een nieuwe beweging in gang kunnen zetten. Het gaat er niet om of we achteraf kunnen zeggen dat de zalen vol waren. Wat mij betreft is het een belangrijk punt in een doorgaande lijn waarmee we een nieuwe normaliteit opbouwen.”

Breeveld: “We willen mensen inspireren om hiermee verder te gaan, op het podium en in de zaal. Mijn dochter was een tijd geleden gestopt met haar muzieklessen. Toen ging ze naar een programma over Surinaamse componisten en dacht ze: dit is eigenlijk wel heel cool. Nu zit ze thuis weer achter de piano. Dit soort concerten triggert kids. We willen zo veel mogelijk mensen de zaal in krijgen, zorgen dat deze muziek gespeeld blijft en dat mensen denken: wauw!”

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *